Het Alfa-college

1.1 Strategisch beleid

In ‘Doelbewust naar buiten, Strategisch beleid augustus 2015 – juli 2019’ is het strategisch beleid van het Alfa-college vastgelegd. 2016 was het eerste kalenderjaar waarvoor dit strategisch beleid in zijn geheel van toepassing was.

De missie van het Alfa-college is in het strategisch beleidsdocument als volgt verwoord:

Het Alfa-college, het christelijk Regionaal Opleidingencentrum in Noord- en Oost-Nederland, is partner in ontwikkeling in de regio en verzorgt beroepsopleidingen en Leven Lang Leren-trajecten voor jongeren en volwassenen die hen als persoon en als vakman opleiden voor de samenleving van nu en straks.

Leidend in het gedrag van de medewerkers van het Alfa-college zijn drie waarden:

  • Vertrouwen: dit is het vertrouwen dat zich kenmerkt door het bieden van veiligheid waardoor medewerkers en studenten de ruimte krijgen om verantwoordelijkheid te nemen en te dragen. Vertrouwen is in het christelijk geloof een belangrijke waarde.
  • Verbinden: dit komt zowel intern als extern tot uitdrukking. Intern als samenhorigheid, extern als betrouwbaarheid en betrokkenheid van het Alfa-college als partner. We verbinden door in voortdurende dialoog te zijn met studenten, medewerkers en externe partners. Verbinden is onze vertaling van de christelijke waarde naastenliefde.  
  • Ondernemen: dit komt tot uiting door erop af te gaan als we kansen zien, door goed om te gaan met onze middelen en door anderen te stimuleren hun middelen op een goede manier in te zetten. In deze waarde komt het rentmeesterschap tot uiting.

In ‘Doelbewust naar buiten’ is de visie van het Alfa-college beschreven. De kern ervan is verwoord in vier koersuitspraken:

  1.  wij dagen studenten uit in een verantwoorde leeromgeving het beste uit zichzelf te halen
  2. wij bereiden onze studenten voor om blijvend maatschappelijk succesvol te zijn
  3. wij werken in duurzame, regionale netwerken aan toonaangevend onderwijs
  4. wij zijn rolmodel voor onze studenten

Inhoudelijk ondersteunend bij de realisatie van de koersuitspraken (en dan met name bij koersuitspraak 3) zijn de speerpunten van het Alfa-college: Ondernemen, Energie en Healthy Ageing. Onze speerpunten sluiten goed aan bij relevante sociaal-economische ontwikkelingen en innovatieve initiatieven in de regio’s. De speerpunten brengen focus en versnelling aan in de onderwijsinnovatie en zorgen voor stevige netwerken en verbindingen tussen onderwijs en omgeving.

ROC-dag 2016

De ROC-dag 2016 stond voor een belangrijk deel in het teken van onze strategische koers. In het ochtenddeel werden drie inleidingen verzorgd in de grote zaal van De Oosterpoort in Groningen. De eerste twee stonden in het teken van de door de onderwijsteams te ontwikkelen pedagogisch-didactische aanpak. De spits werd afgebeten door Pedro De Bruykere; hij heeft zich jarenlang verdiept in de leefwereld van jongeren en ontkrachtte in zijn presentatie de mythes over onderwijs, jeugd en jongeren. Daarna was het de beurt aan Peter Heerschop, die in zijn diverse hoedanigheden als cabaretier, schrijver, acteur én docent, vanuit zijn eigen onderwijspraktijk de inleiding van Pedro De Bruykere aanvulde met tal van soms hilarische maar in alle gevallen zeer illustratieve voorbeelden. De derde inleiding stond in het teken van innovatie. De Fountainheads gaven een beeld van alle ontwikkelingen die in sneltreinvaart op ons afkomen en wat die van ons vragen.

Na afronding van het ochtenddeel trokken alle medewerkers al wandelend en tegelijkertijd lunchend naar de locatie Adm. de Ruyterlaan van het Alfa-college.  Daar werden in twee workshoprondes zo'n zestig werkshops verzorgd met name door eigen medewerkers. Ook in deze workshops kwamen diverse aan onze strategie gerelateerde onderwerpen aan de orde: er werden veel workshops verzorgd waarin teams de resultaten van hun innovatie teamprojecten presenteerden, er waren tal van workshops waarin het ging over diverse invalshoeken van de pedagogisch-didactische aanpak en er waren workshops waarin tal van andere voor de strategsche koers relevante onderwerpen aan de orde kwamen.

Al met al was de ROC-dag een zeer geslaagde happening waar de aanwezige medewerkers geïnspireerd vandaan kwamen en die er zeker aan heeft bijgedragen dat de kern van strategische koers nog weer eens goed onder de aandacht is gebracht.

1.2 Organisatie

Profiel organisatie

Het Alfa-college is het christelijke regionaal opleidingencentrum (roc) voor Noord- en Oost-Nederland. Het Alfa-college heeft vestigingen in de regio’s Groningen (inclusief de vestigingsplaatsen Leek en Assen), Hoogeveen en Hardenberg.

Het Alfa-college verzorgt:

  • middelbare beroepsopleidingen en educatieve trajecten
  • bedrijfsopleidingen op maat
  • diverse cursussen

Ongeveer 14.000 jongeren en volwassenen volgen bij het Alfa-college een opleiding of cursus. Zo’n 1.200 medewerkers zorgen iedere dag voor onderwijs waarmee onze deelnemers later volop kansen hebben in hun werkzame leven en waarmee volwassenen hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

 

Deelnemersaantallen

Jaar- en diplomaresultaat

Voortijdig schoolverlaten

Personeel

Verzuim

Menselijke maat

Het onderwijs wordt door het Alfa-college uitgevoerd in drie regio's en daarbinnen op zes hoofdlocaties en op zeven nevenlocaties. Deze nevenlocaties hebben een gering aantal deelnemers; dat varieert van 46 tot 309 deelnemers. Op deze locaties wordt één of worden enkele opleidingen verzorgd en is/zijn er één of enige teams van  docenten en instructeurs. Op deze kleine locaties kennen studenten en medewerkers elkaar goed en zijn de lijnen tussen hen kort.

Voor onze hoofdlocaties geldt dit ook. Hoewel de aantallen deelnemers hier groter zijn (variërend per locatie van 846 tot 2.684 deelnemers), is het onderwijs hier ook kleinschalig en herkenbaar georganiseerd: teams van zes tot twaalf docenten en instructeurs verzorgen het onderwijs voor gemiddeld zo'n 150 studenten in een eigen deel van het gebouw. Dat de studenten op de grote locaties die kleinschaligheid ook ervaren, blijkt uit de gemiddelde score in de JOB-monitor op instellingsniveau op eenn aantal voor het onderwerp ‘menselijke maat’ relevante vragen:

vraag

score*)

Heb je goed contact met je docenten?

3,9

Hoe vind je de begeleiding bij je opleiding?

3,6

Word je goed geholpen als je problemen hebt bij het leren?

3,7

Als je een medewerker van school nodig hebt, kun je die dan bereiken?

3,9

Helpt de school je bij het vinden van een stage-/bpv-plaats?

3,5

Vind je dat jouw begeleider op school en jouw stagebegeleider voldoende contact hebben?

3,2

Kun je je werkervaringen voldoende op school bespreken?

4,0

Vind je dat jouw school en je leerwerkbedrijf voldoende contact hebben?

3,5

Ben je goed geïnformeerd over je rechten en plichten?

3,4

Weet je waar of bij wie je terecht kunt als je een klacht hebt?

62% weet dat

Voel je je veilig op school?

4,2

Vind je dat je school voldoende doet om je er veilig / op je gemak te laten voelen?

3,9

Hoe vind je de sfeer binnen de school?

3,8

Is er in jouw opleiding aandacht voor jou als persoon?

3,8

*) uitgedrukt in een vijfpuntschaal, waarbij 5 de hoogste score is

Ook de medewerkers ervaren de menselijke maat in het Alfa-college. Dat blijkt uit de daarvoor relevante scores in het medewerkerstevredenheidsonderzoek dat eind 2015 is uitgevoerd en waarvan de resultaten in januari 2016 zijn gepubliceerd:

vraag

score*)

Ik ben tevreden over mijn werkzaamheden binnen het Alfa-college.

7,6

Ik voel dat ik gewaardeerd word door het Alfa-college.

6,8

Ik heb plezier in mijn werk.

8,1

Ik voel me veilig op school.

8,0

Ik ben tevreden over mijn collega's.

7,9

Als mijn collega's mijn hulp nodig hebben, kunnen ze bij me terecht.

8,6

Als collega's kunnen wij elkaar op elkaars gedrag aanspreken.

7,1

Ik ervaar een goede samenwerking binnen mijn team.

7,5

Ik heb vertrouwen in mijn direct leidinggevende

7,5

Ik krijg van mijn direct leidinggevende alle informatie die ik nodig heb om mijn werk goed te kunnen doen.

6,5

*) uitgedrukt in een tienpuntschaal, waarbij 10 de hoogste score is

Relatief doet het Alfa-college het ook goed met zijn scores op het gebied van de menselijke maat, blijkens de derde plaats in de Keuzegids mbo 2017 en de nominatie als beste werkgever in 2016 in de categorie non-profit instellingen met meer dan 1.000 medewerkers.

1.3 Organigram

Inrichting organisatie

In 2016 is de inrichting van het Alfa-college niet aangepast. Wel zijn in 2016 de positionering en aansturing van de centrale eenheid Onderwijs en Kwaliteitszorg herbeoordeeld. Dat heeft in december 2016 geleid tot het besluit om Onderwijs en Kwaliteitszorg als dienst te positioneren in de service-unit Bedrijfsvoering. Dit besluit heeft geleid tot een aanpassing van de inrichting per 1 maart 2017, de datum waarop het nieuwe diensthoofd is gestart.

1.4 Juridische structuur

Alfa-college is de naam waaronder de Stichting Christelijk Regionaal Opleidingencentrum Noord- en Oost-Nederland handelt. Het doel van deze stichting is het doen geven en in stand houden van onderwijs. Het College van Bestuur is belast met het bestuur van de stichting. De Raad van Toezicht van de stichting heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het College van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de stichting. Voor een aantal, in de statuten vermelde onderwerpen dient het College van Bestuur vooraf toestemming te vragen aan de Raad van Toezicht. Binnen deze context is het College van Bestuur verantwoordelijk voor de algehele gang van zaken binnen de stichting.

Het Alfa-college is in 2016 verbonden met de volgende rechtspersonen:

  • Coöperatieve vereniging voor de Gezondheidszorgopleidingen Noord- en Oost-Nederland: in deze coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid werken een aantal aanbieders in Groningen, Drenthe en Noord-Overijssel van opleidingen op het gebied van de gezondheidszorg samen onder de naam ZON. ZON is geen afkorting, maar staat voor energie, cyclisch, duurzaamheid en netwerken Zorg, Welzijn en Onderwijs. Het doel van ZON is te komen tot een samenhangend opleidingenstelsel gezondheidszorg.
  • CV Beheersmaatschappij LOC+: deze commanditaire vennootschap verzorgt het beheer en de exploitatie van het Lokaal Opleidingen Centrum in Hardenberg. Als stille vennoot heeft het Alfa-college een belang van 37%.
  • Coöperatieve vereniging Shared Servicecenter PeopleSoft U.A.: deze coöperatie handelt onder de naam Flexuz en heeft ten doel het gezamenlijk beheren en onderhouden van een softwareplatform ten behoeve van de bedrijfsvoering van regionale opleidingencentra. Naast Alfa-college participeren in deze coöperatie Noorderpoort, ROC van Twente en ROC Nijmegen.
  • Stichting EPI-kenniscentrum: in deze door Alfa-college opgerichte stichting worden de activiteiten uitgevoerd voortvloeiende uit het penvoerderschap van Alfa-college t.b.v. het samenwerkingsverband EPI-kenniscentrum (waarin naast Alfa-college participeren Hanzehogeschool Groningen en Rijksuniversiteit Groningen).
  • Stichting Administratiekantoor Community Network Noord- Nederland: het Alfa-college maakt voor zijn dataverbindingen gebruik van het netwerk van het Community Network Noord-Nederland en heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid toe te treden als certificaathouder van de Stichting Administratiekantoor Community Network Noord- Nederland. Deze stichting bezit 50% van de aandelen (125 B-aandelen) van Community Network Noord-Nederland BV. De Stichting Administratiekantoor geeft certificaten uit aan de organisaties die via de Stichting indirect invloed willen uitoefenen als aandeelhouder van het Community Network Noord-Nederland BV. Het Alfa-college bezit 8 certificaten van deze B-aandelen en is daarmee indirect voor 3,2% (8/250) aandeelhouder van Community Network Noord-Nederland BV.

1.5 Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht heeft in 2016 vijf keer vergaderd. Naast de reguliere plan- en verantwoordingsdocumenten (zoals geïntegreerd jaardocument 2015, resultaten monitoring kaderbrief 2015/2016, kaderbrief 2016/2017 en begroting 2017 incl. meerjarenbegroting) heeft de raad in zijn vergaderingen onder andere aandacht besteed aan:

  • bruikleenovereenkomst t.b.v. plaatsing zonnepanelen op dak locatie Adm. de Ruyterlaan
  • vacature lid Raad van Toezicht portefeuille onderwijs
  • lectoraat ‘Ondernemen in verandering’
  • lectoraat ‘Duurzame innovatie in de regionale kenniseconomie’
  • grondslagformulering
  • aanpassing treasurystatuut
  • strategische risicoanalyse
  • kaders opleidingenaanbod
  • klasse-indeling WNT

Daarnaast is de Raad van Toezicht eind november bijeengeweest om door het College van Bestuur bijgepraat te worden over de voortgang, conclusies en lessons learned van de onderzoeken van het college naar de examinering, de kwaliteit van het onderwijs en het sociale klimaat op locatie Boumaboulevard (zie paragraaf 3.8.4).

De Raad van Toezicht heeft in 2016 twee werkbezoeken afgelegd: in april aan de service-unit Bedrijfsvoering op de locatie Winschoterdiep in Groningen en in september aan de onderwijslocatie Adm. de Ruyterlaan in Groningen. Tijdens het werkbezoek aan de service-unit werden door de diverse discipline workshops verzorgd waarin zij duidelijk maakten hoe zij invulling geven aan de slogan van de service-unit Bedrijfsvoering: wij maken onderwijs mogelijk. Tijdens het werkbezoek aan de locatie Adm. de Ruyterlaan zijn de leden van de raad in twee- of in drietallen de school in gegaan, werden ze geïnformeerd over de grote diversiteit van het onderwijs op deze locatie (techniek, VAVO en Educatie) en kregen daarbij volop de gelegenheid om met studenten en medewerkers in gesprek te gaan.

In december 2016 heeft de Raad van Toezicht zijn jaarlijkse evaluatie- en scholingsdag gehouden. In het ochtenddeel heeft Prof. dr. ir. Rienk Goodijk, bijzonder hoogleraar Governance in de (semi-)publieke sector aan de VU, met de raad in een interactieve setting de actuele en te verwachten ontwikkelingen op het gebied van governance in het (beroeps)onderwijs verkend en wat deze betekenen voor o.a. de netwerkrol van de leden van de raad en de samenstelling van de raad (competenties en portefeuilles). Het middagdeel van deze dag startte met de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht en werd afgesloten door onder begeleiding van mr. J. van Elderen, senior adviseur bij Van Beekveld en Terpstra, het onderwerp integriteit te verkennen door het bespreken van diverse dilemma’s.

Leden van de Raad van Toezicht hebben beide bijeenkomsten van de Instellingsadviesraad bijgewoond. De voltallige raad heeft één keer overleg gehad met de Ondernemingsraad en één keer met de Studentenraad. Ook is door delegaties van de raad nog een keer gesproken met beide medezeggenschapsorganen afzonderlijk. De bijeenkomsten van het Platform Raden van Toezicht MBO-instellingen worden door leden van de raad bezocht.

De voorzitter van de Raad van Toezicht bespreekt samen met de voorzitter van het College van Bestuur zo’n twee weken voorafgaand aan een reguliere vergadering van de raad de dagelijkse gang van zaken in het Alfa-college. In dat gesprek wordt ook de agenda voor de volgende vergadering van de raad voorbereid. Daarnaast hebben de voorzitter en het lid van de raad met de HRM-portefeuille twee keer per jaar een gesprek met het volledige College van Bestuur over besturingsvraagstukken. Zij voeren ook de jaarlijkse, individuele evaluatiegesprekken met de leden van het college.

De samenstellingen van de Raad van Toezicht en zijn commissies staan in bijlage 10.

Gelet op de resultaten was 2016 een goed jaar voor het Alfa-college waarop ook de Raad van Toezicht met een goed gevoel terugkijkt. De rendementen van het onderwijs zijn goed, de studenten zijn tevreden over het onderwijs (en die goede resultaten komen samen in een prachtige derde plaats in de Keuzegids mbo 2017!), de deelnemersaantallen groeien en de financiële resultaten zijn positief. In de raad zelf is de samenwerking heel plezierig verlopen en ook de relatie met het College van Bestuur is zeer goed.

2016 is echter ook het jaar waarin het Alfa-college werd geconfronteerd met onrust op de locatie Boumaboulevard, leidend tot negatieve media-aandacht, eigen onderzoeken door het College van Bestuur, betrokkenheid van de inspectie en Kamervragen. Als raad hebben we geconstateerd dat de impact ervan op het College van Bestuur, de medewerkers van het Alfa-college, met name op de betrokken locatie, en ook op de leden van de raad groot was. Door het college is de raad geregeld geïnformeerd. De voorzitter van het college had veelvuldig contact met de voorzitter van de raad over de ontwikkelingen en de raad als geheel werd per mail en in zijn vergaderingen op de hoogte gehouden. De raad en het college hebben afgesproken om samen nog eens deze casus te evalueren vanuit governance-perspectief als alle stof ten gevolge van deze onrust is neergedaald: wat kunnen we ervan leren als college en raad voor onze rollen en verantwoordelijkheden, mocht in de toekomst onverhoopt iets dergelijks zich weer voordoen.

Onderwijskwaliteit

De kwaliteit van het onderwijs heeft de bijzondere aandacht van het de Raad van Toezicht. De raad wordt hierover op verschillende manieren geïnformeerd:

  • in het dashboard van de raad zijn de voor de onderwijskwaliteit relevante indicatoren (jaar- en diplomaresultaat, deelnemerstevredenheid, cijfers van voortijdige school- en instellingsverlaters en opleidingen met onvolkomenheden) opgenomen;
  • het College van Bestuur informeert de raad over onderzoeken van de inspectie naar de kwaliteit van het onderwijs en verstrekt de desbetreffende rapporten aan de raad;
  • in de overleggen van de onderwijscommissie worden de resultaten van de interne audits naar onderwijs en examinering besproken evenals de resultaten van de deelnemerstevredenheidsonderzoeken;
  • daarnaast is er in de onderwijscommissie veel aandacht voor de professionalisering van de medewerkers in het licht van de onderwijskwaliteit.

Voor de oordeelsvorming van de leden van de Raad van Toezicht over de kwaliteit van het onderwijs in het Alfa-college zijn de gesprekken met studenten en medewerkers tijdens de werkbezoeken op de onderwijslocaties zeer belangrijk. In de terugkoppeling daarvan in de vergadering van de raad is het steeds im- dan wel expliciet onderwerp van gesprek. Ook in de gesprekken die de Raad van Toezicht heeft met de Ondernemingsraad en Studentenraad bevraagt de raad zijn gesprekspartners daarop.

Evaluatie College van Bestuur

Leidend voor de evaluatie van het College van Bestuur is het strategisch beleid van het Alfa-college en de vertaling hiervan naar koers en keuzes met de hierbij vastgestelde hard controls. Ook de soft controls komen aan de orde. Accenten van de afspraken liggen op thema’s als kwaliteitszorg en de borging hiervan, innovatief onderwijs, regie en eigenaarschap op onderwijstrajecten en verbetering van werkprocessen en hierbij gehanteerde systemen. De beloning van de leden van het College van Bestuur vindt plaats binnen de voor de sector onderwijs geldende afspraken in het kader van de Wet Normering Topinkomens. 

Acties n.a.v. evaluatie Raad van Toezicht 2015

Op basis van de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht in 2015 had de raad voor 2016 de volgende acties geformuleerd:

  • de leden van de raad houden een pitch voor het college waarin zij hun expertisegebieden en netwerken belichten;
  • de raad gaat een pro-memorieagenda toevoegen aan zijn jaaragenda;
  • raad en College van Bestuur gaan een collectieve scholingsbijeenkomst bijwonen over toekomstige ontwikkelingen op het gebied van governance in het (beroeps-)onderwijs;
  • de raad gaat nieuwe manieren bespreken om de verbinding met de organisatie te zoeken, bijvoorbeeld in de vorm van snuffelstages door de leden van de raad.

De eerste drie acties zijn uitgevoerd. Mede op basis van de pitches worden de leden van de raad door de leden van het college benaderd voor adviezen.

Bij nader inzien heeft de raad in overleg met het college afgezien van het lopen van snuffelstages in de organisatie. De raad zou dan te diep de organisatie ingaan en de door een snuffelstage te verwerven inzichten kunnen ook verworven worden tijdens de werkbezoeken. Aan het bespreken van andere manieren om verbinding te zoeken met de organisatie, is de raad niet toegekomen.

Evaluatie Raad van Toezicht 2016

In 2016 heeft de Raad van Toezicht voor de tweede keer zijn zelfevaluatie uitgevoerd op basis van een schriftelijke vragenlijst. Deze lijst, die m.m. ook aan de basis lag van de zelfevaluatie van de raad in 2015, is ook gezamenlijk ingevuld door de leden van het College van Bestuur. In de lijst zijn vragen opgenomen in vier categorieën: samenstelling en samenwerking, vergaderingen, relatie raad en college en effect van werken in commissies. Ook bestaat de mogelijkheid om overige opmerkingen te maken. Zowel door de raad als het college worden de vragen positief beantwoord; op een schaal van 1 tot 4 liggen de gemiddelde scores van raad en college op nagenoeg alle vragen tussen de 3 en de 4.

Op basis van de ingevulde vragenlijsten en het gesprek daarover ziet de raad nog wel een aantal aandachtspunten:

  • ondanks de pitches van de leden van de raad over hun expertisegebieden en netwerken zouden de netwerken van de leden van de raad door het college actiever benut kunnen worden;
  • de raad zou zich nog eens moeten bezinnen op de vraag hoe en waar de leden van de raad de spontane signalen over het Alfa-college inbrengen die zij opvangen in hun netwerken;
  • de raad heeft de behoefte om aan de voorkant meer bij thema’s betrokken te worden waardoor de leden ook tijdig hun expertise en hun netwerk in kunnen brengen;
  • de raad zou graag van het college feedback ontvangen over hoe het met de opmerkingen/suggesties van de raad omgaat (heeft het college er echt iets aan? wat helpt en wat niet? wat neemt het college mee en wat niet?);
  • de onderwijscommissie zou door het college meer strategisch ingezet kunnen worden, waarna het college een voorstel aan de raad kan voorleggen;
  • de raad zou graag jaarlijks door het college een schouw van de directeuren willen hebben opdat de raad tijdig geïnformeerd is over mogelijke ontwikkelingen.

Deze aandachtspunten worden samen met het college opgepakt in 2017.

Evaluatie audit- en onderwijscommissie

Tijdens de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht is het functioneren van beide commissies beoordeeld; de meerwaarde van het werken met de onderwijs- en auditcommissie wordt breed gedeeld. De onderwijscommissie scoort hoger dan vorig jaar. Beide commissies hebben ook zichzelf geëvalueerd. In die evaluaties heeft het college aangegeven het positieve effect te zien van de commissies op de bespreking van onderwerpen in de raad en op de organisatie.

De auditcommissie is positief over zijn samenstelling en functioneren. Zij is van oordeel dat ze goed en tijdig door de organisatie in positie wordt gebracht op basis van de juiste informatie. De commissie ziet dan ook weinig mogelijkheden tot verbetering. Nu het echter zo goed gaat, is het wel zaak dat de commissie voldoende scherp blijft. In dat kader heeft de commissie afgesproken om voortaan voorafgaand aan elk overleg van de commissie een half uur te nemen waarin de leden van de commissie gezamenlijk, zonder aanwezigheid van vertegenwoordigers van de organisatie, de onderwerpen voor dat overleg doornemen.

De onderwijscommissie heeft zich gebogen over haar rol en invulling daarvan. De overleggen van deze commissie kunnen gebruikt worden door het College van Bestuur ter voorbereiding van bespreking van onderwerpen in de vergadering van de Raad van Toezicht. De commissie wil graag de tijd en ruimte hebben om onderwerpen goed te kunnen bespreken. Vandaar dat de commissie met het college heeft afgesproken dat er per keer in haar overleg twee onderwerpen aan de orde komen; dat biedt de gelegenheid tot reflectie op abstract niveau (relatie van het onderwerp met identiteit, eigenaarschap, hybride leren, professionalisering, innovatie, relatie ondernemen en rentmeesterschap etc.).

Samenstelling van de raad

Mevrouw Brouwer-Keij trad per 1 januari 2016 af als lid van de Raad van Toezicht met de portefeuille onderwijs. Het traject van werving en selectie voor het invullen van deze vacature is gestart in januari 2016. Dit traject heeft geleid tot de benoeming met ingang van 30 maart 2016 van de heer H. Kox, partner/DGA Van Groningen de Zeeuw bv. Werving van nieuwe leden van de Raad van Toezicht vindt plaats in eigen beheer en op basis van vooraf opgestelde profielen waarover het College van Bestuur, de Ondernemings- en Studentenraad hebben geadviseerd.

Ultimo 2016 eindigde de eerste benoemingsperiode van de heer Fernhout. Nadat cf. procedure zoals beschreven in het reglement van de Raad van Toezicht een herbenoemingsgesprek was gevoerd tussen hem en de voorzitter van de raad, gaf de heer Fernhout aan graag voor herbenoeming in aanmerking te willen komen. De heer Fernhout werd daarna door de raad bij acclamatie herbenoemd met ingang van 1 januari 2017 voor een periode van vier jaar.

Tot slot

Het Alfa-college maakt een goede ontwikkeling door; innovatie, vooral vormgegeven in co-makership met het werkveld en andere onderwijsinstellingen, staat hoog op zijn agenda. Als Raad van Toezicht zetten we goede stappen in onze verdere professionalisering. Tegelijkertijd hebben de onrust op de locatie Boumaboulevard en de gevolgen ervan duidelijk gemaakt dat die positieve lijn niet vanzelfsprekend is. Voor de organisatie en voor ons betekent dit dat we voortdurend alert moeten zijn op het zich voordoen van mogelijke risico’s. We hebben er vertrouwen in dat het College van Bestuur samen met de organisatie de goede maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat de examinering en de examenorganisatie voortaan voldoen aan de normen. Dat, gevoegd bij de goede resultaten en de mooie innovatie-initiatieven, zorgt ervoor dat we met vertrouwen naar de toekomst van het Alfa-college kijken.

Margreeth Smilde, voorzitter Raad van Toezicht

1.6 Naleving governance code

In de governance code voor de sector MBO zijn verantwoordelijkheden opgenomen voor Colleges van Bestuur en aanbevelingen voor Raden van Toezicht. College van Bestuur en Raad van Toezicht van het Alfa-college voldoen nagenoeg aan alle voor hen geldende bepalingen in deze code.

Het College van Bestuur wijkt op één punt bewust af van de verantwoordelijkheden zoals genoemd in de governance code. Het heeft in afwijking van wat onder punt 5 van de verantwoordelijkheden is bepaald, besloten om voor externe en interne belanghebbenden geen verschillende klachtenregelingen te maken: een klacht is een klacht en voor interne en externe klagers is de procesgang dezelfde.

Als het gaat om de voor hem geldende bepalingen heeft de Raad van Toezicht besloten om m.b.t. twee aanbevelingen anders te handelen dan in de code is bepaald:

  • in afwijking van wat bij aanbeveling 1 is opgenomen hanteert de Raad van Toezicht niet een toezichtskader met expliciete doelstellingen en indicatoren voor het eigen toezicht. De Raad van Toezicht wordt volop betrokken bij de strategische keuzes. Om de realisatie ervan te kunnen beoordelen is er in de organisatie een goede planning en controlcyclus. Op basis daarvan wordt de Raad van Toezicht regelmatig door het College van Bestuur van de nieuwste informatie m.b.t. de voortgang op de diverse indicatoren voorzien. Dat is al een prima toetsingskader, waardoor een eigen kader met expliciete doelstellingen en indicatoren voor het eigen toezicht naar het oordeel van de raad niet nodig is.
  • in afwijking van wat in aanbeveling 9 is bepaald, maakt de Raad van Toezicht niet tenminste eens in de vier jaar een integrale balans op van het functioneren van het college van bestuur als geheel, op basis van in ieder geval de gemaakte afspraken over doelen en prestaties, het actuele functioneren en de toekomstige opgaven. De Raad van Toezicht vindt dat het door de individuele evaluatiegesprekken en de gesprekken twee keer per jaar tussen College van Bestuur en de voorzitter en een lid van de Raad van Toezicht over de dagelijkse gang van zaken hieraan al op een plezierige en natuurlijke manier wordt vormgegeven.

1.7 Evaluatie College van Bestuur

Jaarlijks evalueert het College van Bestuur zijn samenwerking en het resultaat ervan als voorbereiding op zijn jaarlijkse individuele evaluatiegesprekken met de Raad van Toezicht. Bij zijn evaluatie gaat het college ook in op zijn relatie met de Raad van Toezicht.

Het College van Bestuur werkt als team vanuit gedeelde waarden en een gezamenlijke visie op de koers van het Alfa-college. De collegeleden stemmen die koers goed af tijdens de wekelijkse College van Bestuur-vergadering en zij hebben tussendoor ook zeer geregeld contact.

De leden van het college zijn trots op de mooie resultaten die ze met het Alfa-college hebben bereikt en bereiken. Ze ervaren de derde plek in de Keuzegids mbo 2017 dan ook als een mooie veer op hun hoed, maar ze realiseren zich dat de aan deze derde plek ten grondslag liggende goede resultaten behaald zijn met én door een team van goede directeuren en veel gemotiveerde en betrokken collega’s. Het College van Bestuur merkt dat zijn sturing, drive en betrokkenheid helpen om de goede dingen te doen en die dingen goed te doen binnen de school. Het krijgt daar ook veelal positieve feedback op.

Door de situatie op de locatie Boumaboulevard (zie paragraaf 3.8.4)  heeft het college ook gemerkt dat er een andere kant is. Als bestuurders zijn de collegeleden in dit soort situaties soms kwetsbaar. Sterk punt is dat ze een duidelijke koers hebben gekozen en de problemen hebben aangepakt. Ze hebben geprobeerd om dat zorgvuldig en betrouwbaar te doen. Ze merkten ook hierbij dat ze elkaar goed kunnen aanvullen in deskundigheden en ervaring. Soms hebben ze te weinig tijd genomen om verschillende perspectieven samen nader te verkennen, met name waar het gaat over taakvolwassenheid en wanneer interveniëren.

Het College van Bestuur is heel tevreden over de samenwerking tussen hem en de Raad van Toezicht: er wordt met elkaar in vertrouwen gewerkt en met lerend vermogen. De jaarlijkse gezamenlijke scholingsdag helpt daarbij. De Raad van Toezicht geeft ‘betrokken distantie’ op een mooie manier vorm. Het college is tevreden over het functioneren van de audit- en onderwijscommissie. In de crisis op de Bouma merkten de collegeleden de waarde van het informele overleg met de raad. Daar hadden ze nog eerder gebruik van kunnen maken. Ze benutten inmiddels de expertrollen binnen de raad en zien dat dat absoluut toegevoegde waarde heeft voor hun functioneren als College van Bestuur.

 

1.8 Ondernemingsraad

Een terugblik op 2016 laat ons zien dat in de Ondernemingsraad van het Alfa-college weer een aantal grote thema’s gepasseerd is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de nieuwe regeling Verplaatsings- en verblijfskosten en het Strategische personeelsplan.

In de Ondernemingsraad zijn we momenteel in ons derde en laatste zittingsjaar aangekomen. Nog altijd laten wij ons leiden door de visie-uitspraken die wij gedaan hebben bij aanvang van onze zittingsperiode. Wat ons als medezeggenschapsorgaan verder heeft beziggehouden dit jaar zijn onderwerpen als:

  • positionering en aansturing Onderwijs en Kwaliteitszorg
  • kaderbrieven
  • beleid werving, selectie en benoeming
  • herziening medezeggenschapstatuut
  • nieuwe bedrijfsartsen
  • parkeerbeleid
  • salarismix
  • aanpassing van het functiebouwwerk
  • starten en stoppen van opleidingen

Werken in de medezeggenschap blijkt soms ook een komen en gaan van medewerkers. In het jaar 2016 hebben wij afscheid genomen van Hilco Tempelman, die zijn nieuwe functie als opleidingsmanager op de Boumaboulevard helaas niet kon combineren met zijn werkzaamheden voor de Ondernemingsraad.  Als opvolger van Hilco heeft Els van Schaik plaatsgenomen in de raad. Omdat met het vertrek van Hilco ook de functie vice-voorzitter vrijkwam, heeft de raad Anni Bril in deze functie gekozen.

Naast deze wijzigingen heeft de Ondernemingsraad besloten, na overleg met het College van Bestuur, om een ambtelijk secretaris te benoemen. Deze biedt secretariële ondersteuning aan de Ondernemingsraad en zijn leden en fungeert daarnaast als vraagbaak en procesbeheerder. In deze functie is Astrid Poort benoemd. Astrid was lid van de Ondernemingsraad, maar dat lidmaatschap heeft ze na haar benoeming opgegeven. De raad verwacht door te werken met een ambtelijk secretaris een stabiele factor qua continuïteit te hebben gerealiseerd. Zeker bij wisselingen van raadsleden over verschillende zittingsperioden is dat een groot voordeel.

2017 zal een spannend jaar worden. De Ondernemingsraad treedt dan reglementair af en er zal een nieuwe raad gekozen moeten worden. De Ondernemingsraad zal zich er  samen met het College van Bestuur voor gaan inzetten om te komen tot een kwalitatief goede Ondernemingsraad, een raad die de medewerkers van het Alfa college verdienen en die hen met grote inzet zal vertegenwoordigen.

De Ondernemingsraad bedankt natuurlijk alle medewerkers die het afgelopen jaar de raad hebben weten te vinden met kritische vragen en adviezen. Wij willen iedereen uitnodigen om dat zeker in 2017 te blijven doen!

Bjorn Weijts, voorzitter Ondernemingsraad

1.9 Studentenraad

Het jaar 2016 was een bijzonder jaar voor de Studentenraad. Verliep de samenwerking binnen de raad de afgelopen jaren altijd goed, in de eerste helft van 2016 ging dat heel wat moeizamer. Laten we het op een botsing van karakters houden. Het kostte regelmatig moeite om iedereen bij de les te houden en het belang van alle studenten te blijven zien. Na de zomervakantie hebben we een nieuwe start gemaakt en nu wordt er weer prima samengewerkt en is er een goede sfeer.

Per augustus 2016 kreeg de Studentenraad er in totaal 6 nieuwe leden bij. In 2015 maakten Arianne Verboom, Remco Hekman en Yaroslav Myslyvchenko ook al deel uit van de raad. In het voorjaar van 2016 heeft de Studentenraad diverse activiteiten op de locaties georganiseerd die ertoe hebben geleid dat er in totaal zes nieuwe leden gevonden zijn: Jonathan Goeree, Lars de Haan, Jacob van den Bosch, Harmen Kompagnie, Demi Muller en Mirlin Nieuwenhuis. Nadere informatie over de samenstelling van de Studentenraad is te vinden in bijlage 10.

De leden van de Studentenraad kozen Arianne Verboom tot voorzitter, Demi Muller tot secretaris en Harmen Kompagnie tot penningmeester/vice-voorzitter. Ook in 2016 werd de Studentenraad weer op een enthousiaste en plezierige wijze begeleid door Jan Jakop Schuringa.

Vergaderingen en onderwerpen

De Studentenraad is in totaal 22 keer bij elkaar geweest in 2016. De laatste drie kwartier van tien van deze vergaderingen heeft de Studentenraad vergaderd met het College van Bestuur. De leden van de raad beschouwen de samenwerking met het college als zeer prettig. De gesprekken verlopen soepel en we krijgen altijd een snelle reactie terug wanneer er vragen of onduidelijkheden zijn. Er wordt aandachtig geluisterd en de punten worden ook serieus opgepakt.

In onze vergaderingen en in het overleg met het College van Bestuur kwamen o.a. de volgende onderwerpen aan de orde: het stoppen en starten van opleidingen, aanpassen onderwijstijd Johan Cruyff College, deelnemersvakanties, kaders opleidingenaanbod, medezeggenschapsstatuut, regeling tegemoetkoming schoolkosten en de algemene voorwaarden bij de onderwijsovereenkomst (OWO) en de praktijkovereenkomst (POK).

Het resultaat van het initiatief vanuit de Studentenraad om een enquête te houden onder een grote groep studenten van de opleidingen Bouw in Groningen is ook een aantal keren besproken met het College van Bestuur. Aanleiding vormde een groot aantal uitvallers die heel veel moeite hebben met de theoretische vakken. De vraag was of er niet meer theorie in de praktijk getoetst zou kunnen worden, zodat ook deze studenten met een diploma van school zouden kunnen gaan. Het resultaat van de enquête is ook besproken met de desbetreffende opleidingsmanager. Het college en de opleidingsmanager zullen daar waar mogelijk aandacht vragen voor de wens van de raad om het mogelijk te maken om theorie in de praktijk te toetsen.

Zowel in juni als in december 2016 kwamen de Studentenraad en de Raad van Toezicht bij elkaar voor een vergadering. Voor ons als Studentenraad was dat een boeiende ervaring. Het dagelijks bestuur van de Ondernemingsraad en de Studentenraad zijn één keer bij elkaar geweest .

Studentenraad on Tour 2016

In 2016 werd voor het eerst de Studentenraad on Tour gehouden. Het doel van deze tour is om meer bekendheid te genereren voor de Studentenraad en ook om nieuwe leden te werven voor de Studentenraad. Tijdens deze tour werden de locaties Boumaboulevard, Voltastraat en Kardingerplein bezocht, omdat er voor die locaties vacatures ontstonden in de raad.

Met de nodige tam-tam presenteerden de leden van de Studentenraad zich op deze locaties. Zij gingen in gesprek met studenten en nodigden hen uit tal van zaken op papier te zetten over het wel en wee op hun locatie. Ook konden studenten aangeven of ze zo mogelijk zin hadden om zitting te nemen in de Studentenraad. Dit bleek een erg goed middel dat we de komende jaren vaker in gaan zetten.

Lunchgesprekken

Dit jaar zijn ook weer een aantal lunchgesprekken gehouden. Tijdens de lunchpauze nodigt de Studentenraad klassenvertegenwoordigers uit om onder het genot van een hapje en een drankje in gesprek te komen over zaken die op de locatie spelen, zowel positieve als negatieve. Allen ervaren dit telkens weer als een zinvolle ontmoeting waarbij belangrijke zaken vervolgens gedeeld worden met het desbetreffende locatiemanagementteam. Zaken die eruit springen zijn parkeerproblemen , de studieboekencentrale/het voorschrijven van boeken die niet gebruikt worden, klimaatbeheer, de beperkte capaciteit van de kantine tijdens de pauzes en de schoolkosten.

Cursussen

De Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB) bood in oktober 2016 de tweedaagse cursus ‘Studenten hebben wat te zeggen’ aan. Arianne, Harmen, Jonathan en Demi hebben deelgenomen aan deze cursus en deze werd als zeer positief ervaren. De leden hebben niet alleen deelgenomen om er iets van op te steken, maar zij hebben ook andere studenten ontmoet van verschillende ROC’s in heel Nederland. Hierdoor werd er veel van elkaar geleerd en was deze cursus een groot succes. Het wordt zeer aangeraden om nieuwe leden deel te laten nemen aan cursussen die het JOB aanbiedt.

Arianne Verboom, voorzitter Studentenraad

1.10 Instellingsadviesraad

Ten behoeve van de horizontale dialoog met stakeholders op strategisch niveau heeft het Alfa-college een Instellingsadviesraad. De Raad van Toezicht woont de bijeenkomsten van deze raad ook bij. Tijdens deze bijeenkomsten informeert het College van Bestuur de leden van de Instellingsadviesraad over actuele ontwikkelingen in het Alfa-college en over de ontwikkelingen in het mbo in het algemeen. Daarnaast wordt tijdens de bijeenkomsten van deze raad aandacht besteed aan het verkennen van relevante ontwikkelingen en de wijze waarop het Alfa-college daarmee om zou kunnen gaan. Voor zijn leden moet de instellingsadviesraad ook een meerwaarde hebben. Dat wil het College van Bestuur bereiken door de bijeenkomsten van de instellingsadviesraad het karakter van ‘halen’ en ‘brengen’ te geven. Dus worden er bij elke bijeenkomst niet alleen onderwerpen door het College van Bestuur voorgelegd, maar kunnen de leden van de instellingsadviesraad ook zelf items inbrengen en elkaar en het College van Bestuur daarop bevragen. Daarnaast is het de bedoeling dat de raad een netwerkfunctie heeft.

In bijlage 10 kunt u lezen wie de bijeenkomsten van de Instellingsadviesraad van het Alfa-college in 2016 hebben bijgewoond.

Flexibiliteit en aanpassingsvermogen werknemers

In 2016 is de Instellingsadviesraad twee keer bijeen geweest. Tijdens de eerste bijeenkomst in mei was de bijeenkomst gewijd aan het onderwerp Flexibiliteit en aanpassingsvermogen van werknemers voor de toekomstige arbeidsmarkt. In het eerste deel van de bijeenkomst werd ingegaan op de gewenste eigenschappen m.b.t. flexibiliteit van werknemers en afgestudeerde mbo’ers. Ter inleiding daarvan verzorgde de heer Nguyen, lid van de Instellingsadviesraad en werkzaam als trainer/carrière-adviseur bij NEXT Career Services van de Rijksuniversiteit Groningen, een presentatie waarin hij inging op de 21st century skills, mede in het licht van demografische, sociaal-economische en arbeidsmarktontwikkelingen. In de gesprekken naar aanleiding van deze presentatie werd het belang van het voorbereiden op een Leven Lang Leren in de mbo-opleidingen en de voortdurende scholings- en ontwikkelingsbereidheid van zittende werknemers benadrukt. 

In het tweede deel van deze bijeenkomst gaven een regiodirecteur en het hoofd van de centrale eenheid Onderwijs en Kwaliteitszorg van het Alfa-college in een presentatie een beeld van de activiteiten die het Alfa-college ontplooit om een ondernemende houding te stimuleren bij zijn studenten. In het gesprek naar aanleiding van deze presentatie gaven de leden van de raad aan onder de indruk te zijn van de hoeveelheid en diversiteit aan activiteiten. Ze suggereerden om meer gebruik te maken van alumni hierbij. Ook werd aangeboden om bij initiatieven van VNO/NCW Noord op het gebied van ondernemen aan te sluiten.

Participatiewet

Tijdens de bijeenkomst in november 2016 was het onderwerp Participatiewet en realisatie banenafspraakbanen: uitvoeren van de wet vs. invulling van de maatschappelijke verantwoordelijkheid. Aan het begin van de bijeenkomst hield mevrouw Kuin, lid van de Instellingsadviesraad en directeur Werkbedrijven van Alescon, een inleiding waarin zij inging op de Participatiewet, de inzet van haar organisatie Alescon in het kader van deze wet en de samenwerking op dit vlak met de ROC’s in het werkgebied van Alescon, dat voor zes Drentse gemeenten de wet Sociale werkvoorziening uitvoert. In het aansluitende gesprek werd duidelijk dat in Noord-Nederland relatief veel banenafspraakbanen gerealiseerd zijn. Daarnaast werd o.a. stilgestaan bij het gemeenschappelijke doel van Alescon en de ROC’s: het realiseren van duurzaam inzetbaarheid van de leden van de doelgroepen van deze wet.

In het tweede deel werden er inleidingen verzorgd door de directeur Bedrijfsvoering en een jobcoach van het Alfa-college, waarin zij resp. ingingen op de rol van het Alfa-college als werkgever die de verplichting heeft om ook een aantal banenafspraakbanen te realiseren en op de rol van het Alfa-college als opleider van leden van de doelgroepen van de Participatiewet. Het realiseren van banenafspraakbanen wordt door het Alfa-college opgepakt vanuit zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid: het wil als werkgever zijn doelstelling m.b.t. het realiseren van banenafspraakbanen halen opdat het als opleider daarmee een rolmodel kan zijn. In het gesprek naar aanleiding van de presentaties werd met name ingegaan op de wijze waarop het Alfa-college probeert banenafspraakbanen te realiseren en de inspanningen die worden verricht om deelnemers van de Entree-opleidingen in een passende banenafspraakbaan geplaatst te krijgen bij werkgevers.

1.11 Belanghebbenden

Deelnemers, ouders, bedrijven/instellingen, oud-deelnemers en scholen voor voortgezet onderwijs en hbo-instellingen zijn voorbeelden van belanghebbenden van het Alfa-college. Ons ROC wil deze belanghebbenden invloed geven op ons onderwijs. In de tabel in bijlage 9 is weergegeven hoe we dat realiseren. In iedere onderwijsregio geeft het Alfa-college op enigerlei wijze vorm aan deze activiteiten.